لزوم توسعه صندوق سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی در بازار سرمایه ایران

به گزارش صدای بورس؛ یکی از این ابزارهای نوظهور و تخصصی، صندوق سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی (Private Debt Fund) است که به‌عنوان پلی میان سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و بنگاه‌های متقاصی تامین مالی، نقش مهمی در توسعه بازارهای مالی ایفا می‌کند و به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین و تخصصی تامین مالی، می‌تواند خلا میان نظام بانکی و بازار سرمایه را پر کند.

صندوق سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی نوعی نهاد مالی است که منابع سرمایه‌گذاران را جمع‌آوری کرده و در قالب اعطای تسهیلات، خرید مطالبات یا سرمایه‌گذاری در ابزارهای بدهی غیرقابل معامله عمومی، در اختیار شرکت‌های متوسط، پروژه‌های خاص یا کسب‌وکارهایی قرار می‌دهد که دسترسی آسان به تسهیلات بانکی یا انتشار اوراق عمومی ندارند.

در بازار سرمایه ایران، مفهوم صندوق سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد، اما با توجه به نیاز گسترده بنگاه‌ها به منابع مالی غیربانکی و ظرفیت‌های حقوقی موجود، بستر مناسبی برای رشد این ابزار فراهم است. توسعه این صندوق‌ها در ایران، مستلزم تدوین مقررات شفاف، تقویت نهادهای حرفه‌ای مدیریت دارایی و افزایش آگاهی سرمایه‌گذاران است. طراحی این صندوق‌ها در چارچوب مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار، می‌تواند نقش مهمی در تکمیل زنجیره تامین مالی کشور ایفا کند. در صورت تحقق این موضوع صندوق‌های بدهی خصوصی می‌توانند به یکی از ارکان مهم تامین مالی پایدار و کارآمد در اقتصاد کشور تبدیل شوند. در ساختار صندوق سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی، ارکان اصلی می‌تواند شامل مدیر صندوق، متولی، حسابرس و سرمایه‌گذاران باشد. مدیر صندوق پس از جمع‌آوری منابع، اقدام به شناسایی فرصت‌های تأمین مالی، ارزیابی اعتباری متقاضیان و تنظیم قراردادهای بدهی می‌کند. بازپرداخت اصل و سود سرمایه‌گذاری‌ها معمولاً به‌صورت دوره‌ای و مطابق با قراردادهای منعقدشده انجام می‌شود.

مهم‌ترین اهداف راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی شامل تامین مالی انعطاف‌پذیر برای بنگاه‌های اقتصادی، ایجاد بازدهی بالاتر نسبت به ابزارهای بدهی متعارف برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، کاهش فشار بر نظام بانکی، تعمیق بازار سرمایه و تنوع‌بخشی به ابزارهای تامین مالیاست.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی دارای مزایای قابل توجهی نیز هستند، از جمله بازدهی بالقوه بالاتر نسبت به صندوق‌های با درآمد ثابت، انعطاف‌پذیری در طراحی قراردادها متناسب با نیاز متقاضی تامین مالیهر شرکت، تنوع‌بخشی به پرتفوی سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و امکان مدیریت فعال ریسک اعتباری توسط مدیر صندوق و در کنار مزایای فوق، این صندوق‌ها با ریسک‌ها و چالش‌هایی شامل ریسک نکول و عدم ایفای تعهدات بدهکار، نقدشوندگی پایین‌تر نسبت به ابزارهای قابل معامله در بازار سرمایه، نیاز به ارزیابی دقیق اعتباری و حقوقی و وابستگی بالا به توانمندی و تخصص مدیر صندوقروبه‌رو هستند که به همین دلیل، سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بدهی خصوصی معمولاً برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و آگاه توصیه می‌شود.

لذا به نظر می‌رسد توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی در ایران بعنوان ایجاد کننده پیوندی حرفه‌ای میان سرمایه‌گذاران و بنگاه‌ها، پاسخی راهبردی به ناکارآمدی‌های موجود در نظام تامین مالی کشور است. لزوم توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری بدهی خصوصی در ایران به نحوی است که این ابزار نه‌تنها یک انتخاب نبوده و یک ابزار لوکس مالی محسوب نمی‌شود، بلکه یک ضرورت ساختاری، اقتصادی و نهادی برای نظام تامین مالی و آینده بازار مالی کشور خواهد بود.

گلنوش شهرجردی
مدیر تامین مالی سبدگردان کوروش